Samenvatting Geschiedenis Hoofdstuk 2 (tijdbalk en begrippen)

Begrippen

Lebensraum = Duitse term voor de opvatting dat het land zijn gebied moest uitbreiden
Geallieerden = Bondgenoten in de strijd tegen Duitsland
Blitzkrieg = Verrassingsoorlog
Gevolgen = Iets wat voortvloeit uit een gebeurtenis
Mobilisatie = Het leger op oorlogssterkte brengen
Neutraal = Onpartijdig
Onvoorwaardelijke overgave = Alle troepen geven zich over, zonder aan de overgave eisen te stellen
Regering in ballingschap = Nederlandse bestuur in Londen tijdens de 2e wereldoorlog
Oorzaken = Dat is wat iets tot gevolgen heeft
Multicausaliteit = Wanneer iets meerdere oorzaken heeft
Capitulatie = Overgave
Propaganda = Soort reclame om politieke ideen mee over te brengen
Standrecht = Het zonder vorm van proces executeren van een gevangene
Distributiesysteem = Manier waarop schaarse goederen eerlijk verdeeld werden
Reichskommissariat = Duits burgerlijk bestuur in bezet Nederland
Censuur = Controle op en beperking van de media 
D-Day = 6 juni 1944 de geallieerde invasie in Normandië
Arbeitseinsatz = Gedwongen tewerkstelling (dwangarbeid) van Nederlandse mannen in Duitsland
Dolle dinsdag = 5 september 1944, dag waarop men dacht dat de Nederlandse bevrijding zou plaatsvinden
Oorlogsindustrie = Industrie gericht op het produceren van wapens en andere oorlogsgoederen
Hongerwinter = Winter van 1944-1945 waarin grote tekorten aan voedsel en brandstof ontstonden
Zwarte markt = Illegale handel, met vaak enorme winsten
Ariërverklaring = In 1940 gestelde eis aan Nederlandse ambtenaren om te verklaren dat zij van Arische afkomst waren
April - Mei staking = Stakingsgolf in 1943 als gevolg van de oproep van nog meer mannen voor de Arbeitseinsatz
Accommodatie = Aanpassing aan de nieuwe omstandigheden
Nazificeren = Het inrichten van de maatschappij naar de ideen van het Nationaalsocialisme 
Collaboratie = Samenwerking met de vijand
Radio Oranje = Nederlandstalige zender van de BBC die Nederland van geallieerd oorlogsnieuws voorzag
Februari Staking = Staking in en rond Amsterdam in 1941 gericht tegen anti-joodse maatregelen
Illegale pers = Door nazi-Duitsland verboden kranten en radio-uitzendingen
Gelijkschakeling = Organisaties laten werken volgens de richtlijnen van de nationaalsocialistische Duitse overheid 
Persoonsbewijs = Legitimatiebewijs
Antisemitisme = Jodenhaat
Wannsee  Conferentie = Bijeenkomst van de Duitse nazitop in 1942 waar tot de totale uitroeiing van alle Europese joden werd besloten 
Rassenleer = Opvattingen die ervan uitgaat dat er superieure en inferieure rassen bestaan 
Holocaust = Vernietiging van de joden tijdens de 2e wereld oorlog
Endlösung = Nationaalsocialistisch begrip voor de definitieve en systematische vernietiging van joden in Duitsland en bezetten gebieden
Gettos = Afgesloten wijk waarin bepaalde bevolkingsgroepen gedwongen worden te leven
NSDAP = Nationaalsocialistische partij van Adolf Hitler

Tijdbalk

1919	Verdrag van Versailles	
1929	Economische wereldcrisis	
1933	Hitler aan de macht met NSDAP, wil afschaffing van verdrag van Versailles	
1939	Duitsland valt Polen binnen die net als Nederland neutraal waren; Nederland mobiliseert, Engeland en Frankrijk denken Duitsland economisch te kunnen dwingen	
1940	Hitler valt Noorwegen en Denemarken(blitzkrieg) binnen; net als Nederland neutraal; meer oorlogsdreiging Engeland wees vredesaanbod van Duitsland af, Duitse legers vallen Nederland binnen zonder oorlogsverklaring; Nederland niet sterk genoeg; 15 mei onvoorwaardelijk overgave, ook was er de slag om Engeland, Nederlandsche Unie wilde aanpassingen, ze wilde zelf Nederland nog een beetje regeren	
1941	Bijna alle politieke partijen verboden, veel kranten afgeschaft, alleen NSB niet verboden; ze waren pro-Duits, Nederlandsche Unie verboden, ze wilde de aanval van de Duitsers op de Sovjet Unie niet goedkeuren, Duitsland heeft oost en noord Europa al door Operatie Barbaraso, Duitsland wint terrein in Sovjet Unie omdat Stalin zijn officieren en generaals had laten ԑverdwijnen, later verliest Duitsland weer terrein omdat het de koude winter onderschat heeft, februaristaking; razziaҒs er werd hard onderdrukt, oorlog in Azi, Japan wil meer macht; veroverd Franse kolonies, Japan begint oorlog tegen Amerika omdat: Amerika hulp gaf aan China en Engeland en door het olieboycot. Japan vernietigd Amerikaanse vloot bij Pearl Harbor en begint aanvallen op Amerikaanse, Engelse en Nederlandse kolonies.	
1943	=Nog meer mensen naar Duitsland om er te werken; aprilmei staking, slag van Stalingrad; te veel Duitsers naar Stalingrad; Itali capituleert, Duitsland wilde meer grondstoffen en producten; distributiesysteem stort in.	
1944	D-Day(decision day); geallieerden legers bij de kust van Normandë (Amerika, Engeland & Canada) 5 september; Dolle dinsdag; bevrijding al gevierd; brandstof geallieerden op; Duitsland tijd om te reorganiseren; regering roept op tot spoorwegstaking;Duitsland bemoeilijkt aanvoer van voedsel; Hongerwinter.	
1945	Duitsers gaven zich over, Japan (Hyroshima en Nagasaki) gebombardeerd met atoombommen; Japan gaf zich over.	

Samenvatting

§2,1
1e wereldoorlog; Nederland neutraal; geen bondgenootschappen
Duitsland wil geen verdrag van Versailles meer en voelde zich vernedert.
Na de inflatie verdwijnt de republiek van Weinar, gevolg; geen leider of regering.

 Hitler komt aan de macht met NSDAP, wil Duits grondgebied uitbreiden; lebensraum.
1 september 1939 Duitsland valt Polen binnen; Nederland mobiliseert haar leger. 	
Hitler zegt Nederland niets te doen zolang ze neutraal blijven. Duitsland valt Noorwegen en Denemarken aan, Nederland voelt oorlogsdreiging want Nederland zou makkelijk als steunpunt kunnen dienen voor andere landen.

Duitsland wilde snel Frankrijk veroveren, moest hiervoor door Nederland om de geallieerden de pas af te snijden. Hij wilde een loopgravenoorlog voorkomen door zijn Blitzkrieg-tactiek.
1 mei 1940 Duitsland valt Nederland binnen; Nederland hier niet op voorbereid door jarenlange neutraliteit en had dus een heel zwak leger. Duitsland wilde Nederland snel tot capitulatie dwingen, maar omdat zij niet snel genoeg toegaven besloten ze Rotterdam te bombarderen. Nederland bang dat dit ook met andere steden zou kunnen gebeuren; onvoorwaardelijke overgave.

§2,2
Het Reichskommissariat (duitse leider) in Nederland onder leiding van Seyss Inguart

Doel van de bezetting:
1e fase: Duitsland pakte Nederland zacht aan; ‘met de fluwelen handschoen’
Alle bestuursorganen bleven, maar wel onder gezag van de Duitsers.
2e fase: De zachte tactiek bleek niet te werken, alles werd onder strenge censuur gezet en er verscheen veel propaganda. Nederland was nodig voor grondstoffen en arbeidskrachten dus daarmee ging de economie achteruit. (Oorlogsindustrie)
De Duitsers dwongen alle ambtenaren om een zogenaamde Ariërverklaring af te leggen, om te zien wie Joods was of niet. Als je weigerde verloor je je baan. Ook werd de Arbeitenseinsatz ingevoerd; alle mannen tussen de 17 en 40 moesten zich melden voor arbeidsdienst in Duitsland. Veel mannen weigerden en doken onder. Net zoals alle Nederlandse millitairen werden opgeroepen voor arbeidsdienst met gevolg:
1943 april mei staking (stakers vervolgd volgens standrecht)
3e fase: Amerika kwam in actie:
1944 D-Day geallieerden via Frankrijk en België naar Nederland. Zuid-Nederland was bevrijd maar al het gebied boven de rivieren was nog bezet doordat het vastliep bij Arnhem.
Nederlandse regering roept op tot spoorwegstaking omdat de Duitsers de geallieërden tegenhielden bij de Noord Zee. Deze mislukte en als gevolg ging Duitsland de aanvoer voedsel en brandstof noord en west Nederland afsluiten; Hongerwinter
5 mei 1945 bevrijding

§2,3
Hitler wil Nederland onderdeel maken van Duitse rijk en inrichten met nationaalsocialisme aspecten. Joden waren een minderwaardig ras volgens hen en moesten weg. In de Wannsee conferentie werd besloten om de “Jodenkwestie”op te lossen. De Endlösung (eindoplossing) met als gevolg de massale vernietiging van de joden; Holocaust of in het Hebreeuws Shoah.
In het begin proberen de Duitsers ons in te pakken met censuur en propaganda maar dat had onvoldoende effect; hardere maatregelen .
Alles werd vervangen door nationaalsocialistische mensen en bijna alle kranten en politieke partijen afgeschaft.
Sommige Nederlanders collaboreerden; dachten dat ze dan veiliger waren als ze mee gingen met de bezetters, veel collaborateurs waren lid van de NSB, de leden van de NSB kregen van de Duitsers belangrijke posities in de maatschappij, na de oorlog veel opgepakt of weggevlucht.
Veel Nederlanders legde zich neer bij feit van overheersing en paste zich aan; accommodatie
Nederlandsche Unie werkte nauw samen met de Duitsers, wilde zo zelf Nederland nog een beetje regeren, veel Nederlanders lid van de Maar deze werd verboden omdat ze Duitse aanval op de Sovjet Unie niet goed wilden keuren in december 1941
Vanuit het buitenland probeerde de regering verzet te verzenden met Radio Oranje. Als men bij het verzet zat deed men soms overvallen op distributiekantoren, onderduikers helpen, mensen aan onderduikadressen helpen, wapens smokkelen, etc.
1941: bij razzia’s in Amsterdam ontstond Februaristaking (verzet tegen het deporteren van de joden) men ging distributiekantoren overvallen en gevangen bevrijden.

§2,4 

Volgens Hitler waren joden de reden van de slechte Duitse economische crisis, joden kregen vaker de schuld door nationaalsocialistische rassenleer die ook homo’s, zigeuners en negers de schuld gaf.
Joden moesten persoonsbewijs met J erin, joodse ambtenaren werden ontslagen, geen joodse leraren meer, joden niet meer naar openbare gelegenheden en geen gebruik meer van openbaar vervoer	joden in aparte stukken van de stad opgesloten; de getto’s.
Joden moesten werken voor Duitsers, weinig joden kwamen, gevolg; razzia’s 
Joden getransporteerd, gevolg; sterke moesten werken tot de dood, ouderen, zieken en kinderen meestal gelijk vermoord in gaskamers.
Bijna geen protest van Nederlanders tegen Duitse overname behalve Februaristaking.

Waarom in Nederland zoveel joden makkelijk weggevoerd? 
1. Veel Nederlanders geloofden dat het met de joden niet zo slecht zou aflopen .(Duitsland 	leek namelijk een beschaafd buurland)
2. Sommige Nederlanders hadden in die tijd antisemitistische gevoelens
3. Joden deden bijna niets tegen Duitsers omdat ze bang waren voor nog strengere regels.

De joodse raad opgericht in februari 1941 spoorde joden aan zich te melden om zo misschien te ontkomen aan strafmaatregelen, dat dit hen ondergang zou zijn geloofde niemand
Op 20 januari 1942; Wannsee conferentie; Endlösung; totale uitroeiing Europese joden
In de oorlog zijn 6 miljoen joden vermoord; Holocaust of joodse naam Shoah